Topuk çatlağı kremi: hangi içerik, hangi oran?
Ayak kuruluğu üzerine yapılan çalışmalarda en çok incelenen içerik üre. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), çatlak topuklar için %10 ile %25 üre, alfa hidroksi asit ya da salisilik asit içeren bir nemlendirici öneriyor. Kabaca şöyle düşünebilirsin: %10'a kadar üre daha çok nem verir, %10 ile %30 arası hem nem verir hem sertleşmiş deriyi yumuşatır, %30 ve üstü ise daha çok kalın nasır içindir. Oran yükseldikçe tahriş daha sık görülür, üre açık çatlakta batma da yapabilir. Amonyum laktat gibi laktik asitli ürünler de ayak kuruluğunu azaltır. Merhemler nemi kremlerden, kremler de losyonlardan daha iyi hapseder. Hiçbir içeriğin diğerlerinden üstün olduğu kanıtlanmış değil, temel kural her gün düzenli kullanmak.
Ponza taşı ve törpüyü güvenle kullanmak
Sertleşmiş deriyi azaltmak işe yarar ama nazik olmak şart. Önce ayağını 5 ile 10 dakika ılık suda yumuşat, ponza taşını ıslat, tek yönde ve hafifçe törpüle, ardından hemen nemlendir. Uzun ve sıcak ayak banyoları ise cildi daha da kurutur. Fazla deri almak kanamaya ve enfeksiyona yol açabilir. Yaralı, ağrılı, kızarık, kaşıntılı ya da hassas bir bölgeyi törpüleme. Jilet, bıçak ya da nasır bıçağı gibi keskin aletlerle deriyi evde kesme veya kazıma: kanama, enfeksiyon ve diyabeti olanlarda ayak yarası riski taşır. Kalın deriyi bıçakla almak bir podoloğun işidir. Asitli nasır bantları ve solüsyonları da sağlıklı deriyi yakabilir, diyabeti olanlar bunları hiç kullanmamalı.
Ağrılı çatlakları korumak
Çatlaklar basınçta acıyor ama kanamıyorsa önce onları korumaya odaklan. Gündüz çatlakların üzerine sıvı, jel ya da sprey yara bandı sürebilirsin. Oluşan ince koruyucu tabaka ağrıyı azaltabilir, iyileşmeyi destekleyebilir ve mikropların girmesini zorlaştırır. Yarılmış deriyi kapanana kadar temiz ya da steril bir pansumanla örtmek de önerilir. Bu dönemde törpüyü bir kenara bırak ve açık çatlağa yüksek oranlı üre sürme, batma ve tahriş yapabilir. Topuğu saran, arkası kapalı ayakkabılar giy. Çatlak kanıyorsa ya da dibinde kırmızı, canlı doku görünecek kadar derinse evde idare etmeye çalışma, bir dermatolog veya podoloğa göster.
Ne zaman dermatolog veya podoloğa gitmelisin?
Çatlak kanıyorsa ya da kırmızı, canlı doku görünecek kadar derinse, ağrı ayakta durmayı veya yürümeyi zorlaştırıyorsa, düzenli bakıma rağmen yaklaşık iki haftada düzelme yoksa ya da çatlak sürekli yeniden açılıyorsa bir dermatolog veya podoloğa başvur. Kızarıklık (koyu tende kızarıklık yerine normalden koyu bir renk), sıcaklık, şişlik, akıntı, yayılan kızarıklık, ateş ya da halsizlik enfeksiyon (selülit) belirtisi olabilir, o zaman beklemeden doktora git. Tüm tabanı ve ayak kenarlarını kaplayan pullanma, parmak arası kaşıntı ya da bir ayağın diğerinden çok daha kötü olması ayak mantarı olasılığını akla getirir, bu durumda nemlendirici tek başına yetmez. Çocuğunun tabanlarında kırmızı, parlak ve ağrılı çatlaklar varsa onu da doktora götür.
Diyabet, his kaybı ya da dolaşım sorunu varsa
Diyabetin ya da dolaşım sorunun varsa, ayaklarında his kaybı oluyorsa ya da bağışıklık sistemin zayıfsa sert deriyi kendin tedavi etme, bir podolog veya doktora danış. Diyabete bağlı sinir hasarı ayak derisini kurutabilir. Diyabeti olan ve his kaybı (nöropati) ya da zayıf kan dolaşımı bulunan kişilerde topuk çatlakları ayak yarasına (ülsere) dönüşebilir, enfeksiyon riski de daha yüksektir. His kaybı yüzünden bir yaralanmayı fark etmeyebilirsin. Asitli nasır ürünleri ve keskin aletler senin için uygun değil. Tabanların ve parmak araların dahil ayaklarını her gün kontrol et. Her gün nemlendir, parmak aralarını ise kremlemeden iyice kurula. Bir çatlak, yara ya da geç iyileşen bir yer görürsen vakit kaybetmeden doktora veya podoloğa göster.
Tekrar çatlamasın diye günlük alışkanlıklar
Çatlaklar kapandıktan sonra nemlendirmeyi bırakırsan sertlik ve çatlaklar çoğu zaman geri gelir. Topuklarını her gün, banyodan hemen sonra cilt hafif nemliyken nemlendir. Duşu 5 ile 10 dakikada tut, ılık su ve kokusuz, nazik bir temizleyici kullan, ayağını ovmadan tamponlayarak kurula. Topuğu destekleyen, arkası kapalı ayakkabılar seç. Sandalet giyiyorsan topuk kısmının topuğunu taşıyacak kadar geniş olmasına dikkat et. Çatlama tekrarlıyorsa sıcak havada bile çorap ve kapalı ayakkabı tercih et. Mümkün olduğunca çıplak ayakla dolaşma. Sertleşen deriyi düzenli ve nazikçe törpüle ki kalınlaşma birikmesin.
Ne kadar sürer, Radien nasıl yardımcı olur?
Üreli ya da laktatlı kremleri her gün kullanınca ilk farkı genelde yaklaşık iki haftada görürsün. Çalışmalar belirgin düzelmeyi 2. ve 4. haftalarda ölçmüş, derin çatlaklar daha uzun sürebilir. Radien temelde selfie ile yüz cildini analiz eder. Ayak, topuk ya da tırnak analizi yoktur. Yine de Cilt Sorunu Kontrolü ile topuğunun fotoğrafını çekip kısa bir not ekleyebilirsin. Yüzeyi kapalı, kuru ve kalınlaşmış deride nazik bakım adımları ve kabaca bir süre alırsın. Açık, derin ya da kanayan bir çatlakta ise nedeni yazılarak bir uzmana yönlendirilirsin. Radien teşhis koymaz. Aynı bölgeyi yeniden fotoğrafladıkça değişimi tarihleriyle görebilirsin.
